İlk arabamı aldığım yıl, bakım denince aklıma sadece "yağ değişimi" geliyordu. Kilometre gelince servise götürüyor, gerisini şansa bırakıyordum. Bir kış sabahı akü beni yolda bıraktığında anladım ki asıl mesele büyük bakımlar değil, arada geçen o üç dört ayda hiçbir şeye bakmıyor olmam. O günden sonra kendime basit bir alışkanlık edindim: ayın ilk hafta sonu, yarım saatimi arabaya ayırıyorum. Aşağıda tam olarak ne yaptığımı sırasıyla anlatıyorum.
Bu araç aylık bakım kontrol rutini için özel alete ihtiyacınız yok. Bir lastik basınç ölçer, temiz bir bez, el feneri ve eldiven yeterli. Aracı düz bir zeminde, motor soğukken park etmiş olmanız işleri kolaylaştırır.
Her ay ilk baktığım şey burası, çünkü hem güvenlikte hem yakıtta en hızlı fark yaratan yer. Sürücü kapısının iç kenarındaki etiketteki değerlere göre dört lastiği de ölçüyorum, yedeği de unutmuyorum. Lastikler soğukken ölçmek önemli; yol yaptıktan sonra ölçerseniz değer yüksek çıkar. Ardından diş derinliğine, yan yüzeylerde çatlak veya şişkinlik olup olmadığına, aşınmanın tek tarafa kayıp kaymadığına bakıyorum. Tek taraflı aşınma varsa rot-balans işi kapıya dayanmış demektir. Basıncı doğru ayarlamanın püf noktalarını sitedeki lastik basıncı yazısında ayrıntılı anlatmıştım.
Motor soğukken çubuğu çıkarıp beze siliyor, tekrar dibine kadar sokup çıkarıyorum. Seviye min–max arasında olmalı; ortada tutmayı tercih ediyorum. Rengi bal renginden koyu kahveye dönmüşse dert değil, ama katranlaşmış, sütlü görünüyor ya da yanık kokuyorsa orada başka bir sorun var. Ay ay seviye düşüyorsa yağ yakıyor veya sızdırıyorsunuz demektir; motorun altına serdiğim karton bunu bana kolayca söylüyor. Değişim zamanı geldiğinde de motor yağı değiştirme adımlarını takip ediyorum.
Genleşme kabındaki seviyeyi soğukken kontrol ediyorum. Sıcak motorda radyatör kapağını asla açmıyorum, kaynar sıvı fışkırabilir. Seviye sürekli azalıyorsa hortumlarda, kelepçelerde ve radyatör peteklerinde nem, kireç izi veya renkli kuruma arıyorum. Soğutma sistemini nasıl detaylı kontrol ettiğimi ayrı bir rehberde anlattım.
Deponun yan tarafındaki çizgiler arasında olmalı. Sıvı zamanla koyulaşır; şeffaf sarıdan çay rengine dönmüşse değişim vakti yaklaşmıştır. Pedalı basılı tuttuğumda yavaşça dibe kaçıyorsa ya da fren yaparken direksiyon titriyorsa işi ertelemiyorum. Fren sıvısı nemi çeken bir sıvıdır, ihmal edilince fren performansı sessiz sedasız düşer.
Silecek lastikleri iz bırakmaya başladıysa değiştiriyorum; birkaç dakikalık iş ama yağmurda hayat kurtarıyor. Cam suyu deposunu dolduruyor, kışın donmayan sıvı kullanıyorum. Bu arada ön cam ve aynaları da bir siliyorum.
Farları kısa-uzun, sinyalleri, dörtlüleri, plaka lambasını ve geri vites ışığını sırayla yakıyorum. Fren lambaları için birinden yardım istiyorum ya da arabayı bir duvara yakın park edip yansımadan bakıyorum. Akü kutup başlarında beyaz-mavi pas varsa temizliyor, kabloların sıkı olduğundan emin oluyorum. Elektrik sisteminin temelleri hakkındaki yazı, sigorta ve kablo mantığını anlamak için iyi bir başlangıç.
Filtre kutusunu açıp filtreye ışık tutuyorum; ışığı geçirmiyorsa temizlik ya da değişim zamanı. Aynı anda kayış çatlaklarına, gevşek hortumlara, kemirgen izlerine bakıyorum. Motor bölmesinde beklenmeyen bir yağ birikintisi görürsem kaynağını arıyorum.
Son olarak kısa bir tur atıyorum: radyoyu kapatıp dinliyorum. Egzozdan gelen boğuk bir gürleme, altından tıkırtı, rölantide düzensiz çalışma, frende metalik cızırtı… Bunların hepsi not alınacak şeyler. Egzozdaki ses değişimi genelde susturucu veya flex borudan gelir, buji kaynaklı tekleme ise ayrı bir konu.
Üç ayda bir kapı menteşeleri, kilit dilleri ve bagaj kollarına biraz yağ atıyorum. Gıcırtı bitiyor, parçalar uzun ömürlü oluyor. Yanımda ilk yardım çantası, reflektör ve yedek ampul olup olmadığını da bu sırada kontrol ediyorum.