Silecekfar
Temas Noktaları ve Kapılar Neden Yağlanır
Kapımın çıkardığı o "gıcırt" sesini ilk kez soğuk bir kış sabahı fark ettim. Aracı çalıştırdım, inip bagajı açtım, geri bindim... ve her kapı kapanışında dişimi sıkmaya başladım. Servise gitmeye gerek yok dediler, bir tüp gres al yeter. Gerçekten de yetti. O günden sonra araç temas noktaları yağlama işini yılda iki kez yaptığım rutin bir bakım haline getirdim ve sesler bir daha geri dönmedi.
Bu iş, motor yağı değiştirmek ya da fren sıvısıyla uğraşmak kadar teknik değil. Ama etkisini en hızlı hissettiğiniz bakımlardan biri. Aracın içinde ellediğiniz her yer daha yumuşak çalışıyor, kapılar daha güvenli kilitleniyor, kışın donma sorunları neredeyse tamamen bitiyor.
Temas Noktası Dediğimiz Şey Nedir?
Temas noktası, iki metal parçanın birbirine sürtündüğü ya da baskı yaptığı her yerdir. Kapı menteşesi, kilit dili, kapı sınırlayıcı kolu, bagaj kilidi, motor kaputu mandalı, yakıt kapağı menteşesi... Bunların hepsi açılıp kapanırken metal metale temas eder. Fabrikadan çıktığında hepsinde bir miktar gres vardır ama zamanla toz, yağmur suyu ve yol kiri bu yağı yıkar ya da sertleştirir.
Yağ gittiğinde ne olur? İlk aşamada ses gelir. İkinci aşamada parça zorlanır, kapı tam oturmaz. Üçüncü aşamada menteşede aşınma başlar ve kapı sarkar. Bu son noktaya gelmişse artık yağlamak yetmez, ayar veya değişim gerekir. Yani bu bakımı ihmal etmek gerçekten para kaybettiriyor.
Adım Adım Yağlama
- Malzemeni topla. Bana yeterli olan liste şu: bir tüp beyaz lityum gres (sprey ya da tüp), bir küçük kutu silikon bazlı sprey, birkaç temiz bez, eski bir diş fırçası ve ince uçlu bir yağdanlık. Toplam maliyeti bir kutu motor yağından az.
- Aracı gölgede park et, kapıları aç. Güneş altında sıcak metalde çalışmak yağın hemen akmasına sebep oluyor. Ben genelde garajda ya da akşamüstü yapıyorum. Dört kapıyı, bagajı ve kaputu tamamen aç ki menteşelere elin rahat girsin.
- Önce temizle, sonra yağla. Bu adımı atlamak en büyük hata. Kirli menteşenin üstüne yeni gres sıkarsan, kiri içeriye hapsedip zımpara macunu gibi bir karışım yaratıyorsun. Diş fırçasıyla eski, kararmış gresi kazı, bezle sil. Çok inatçıysa bir miktar temizleyici sprey kullan, sonra kurula.
- Menteşelere gres uygula. Her kapının üstte ve altta birer menteşesi var. Menteşe pimini bul, oraya ince bir şerit gres sık. Ardından kapıyı 8-10 kez aç kapa; gresin pimin içine dağılması için bu şart. Bir bezle taşan fazlalığı temizle, aksi halde kıyafetine bulaşır.
- Kapı sınırlayıcısını unutma. Kapıyı sonuna kadar açtığında onu tutan, gövdeden çıkan o metal kol var. Gıcırtıların çoğu aslında buradan gelir. Kolun üst ve alt yüzeyine gres sür, tekrar aç kapa.
- Kilit dilini ve karşı parçayı yağla. Kapının kenarındaki hareketli dil ile gövdedeki U şeklindeki parça. Buraya ince gres yeterli. Aşırıya kaçarsan toz toplar.
- Lastik fitillere silikon uygula. Kapı çerçevesindeki kauçuk fitiller gres istemez, gres kauçuğu bozar. Onlara silikon bazlı sprey ya da özel lastik bakım jeli sürüyorum. Kışın kapının donup açılmamasını engelleyen tek şey bu. Bezle sür, fazlasını al.
- Kaput ve bagaj mandallarını halletme. Kaput mandalı en çok ihmal edilen yerdir; bir gün kaput açılmadığında anlarsın. Mandalın yay mekanizmasına ve kablonun bağlantı noktasına gres sık. Bagaj kilidi ve amortisör mafsalları da aynı muameleyi hak ediyor.
- Anahtar deliği ve barelleri. Buraya gres girmemeli, gres soğukta katılaşıp bareli tıkar. Grafit bazlı ya da özel kilit spreyi kullan, tek fış yeterli.
- Fazlalıkları sil ve test et. Tüm kapıları birkaç kez aç kapa, ses kalıp kalmadığını dinle. Ses hâlâ varsa kaynağı bulmak için birinin kapıyı yavaşça hareket ettirmesini isteyip kulağını menteşeye yaklaştır.
Hangi Yere Ne Sürülür?
| Bölge | Uygun ürün | Sıklık |
|---|
| Kapı ve bagaj menteşesi | Beyaz lityum gres | Yılda 2 kez |
| Kapı sınırlayıcı kolu | Beyaz lityum gres | Yılda 2 kez |
| Kilit dili ve karşılığı | İnce gres | Yılda 2 kez |
| Kauçuk fitil | Silikon bazlı sprey/jel | Kış öncesi |
| Anahtar bareli | Grafit veya kilit spreyi | Yılda 1 kez |
| Kaput mandalı ve kablosu | Beyaz lityum gres | Yılda 1 kez |
Sık Yapılan Hatalar
- Her yere çok amaçlı pas sökücü sıkmak. O ürünler pas çözmek için harika ama kalıcı yağlayıcı değil. Kısa sürede uçar, ses üç hafta sonra geri gelir. Pas sökücüyle temizle, ardından gresle yağla.
- Temizlemeden yağlamak. Yukarıda anlattım ama tekrar etmeye değer: kirli yüzey üstüne yağ, aşınmayı hızlandırır.
- Kauçuğa gres sürmek. Fitiller sertleşir, çatlar, sonra kapıdan rüzgâr sesi ve su sızıntısı başlar.
- Aşırı miktarda gres. Fazla gres akar, kapı eşiğini ve pantolonunuzu boyar. İnce film yeterli.
- Fren